Chè phổ nhĩ gồm những loại nào? Cách phân biệt phổ nhĩ sống và chín

Trong thế giới trà lên men, chè phổ nhĩ luôn được xem là dòng trà đặc biệt nhờ hương vị biến đổi theo thời gian và giá trị ngày càng tăng nếu được bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ chè phổ nhĩ gồm những loại nào, sự khác biệt giữa phổ nhĩ sống và phổ nhĩ chín ra sao, hay vì sao cùng là phổ nhĩ nhưng hương vị và công dụng lại khác biệt rõ rệt.

Chè phổ nhĩ là gì?

Chè phổ nhĩ (Pu-erh tea) là loại trà lên men truyền thống có nguồn gốc từ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Phổ nhĩ được làm từ lá của giống cây trà lớn (Camellia sinensis var. assamica), thường là cây trà cổ thụ sinh trưởng ở vùng núi cao.

Điểm khác biệt lớn nhất của chè phổ nhĩ so với các loại trà xanh, trà ô long hay trà đen là:

• Có quá trình lên men kéo dài
• Hương vị thay đổi theo thời gian
• Có thể ủ và bảo quản nhiều năm
• Càng để lâu, trà càng êm và có giá trị cao nếu chất lượng tốt

Từ đặc điểm lên men, chè phổ nhĩ được chia thành hai dòng chính: phổ nhĩ sống và phổ nhĩ chín.

Chè phổ nhĩ gồm những loại nào?

Phổ nhĩ sống (Sheng Pu-erh)

Chè phổ nhĩ sống là dòng trà truyền thống, lên men tự nhiên theo thời gian.

Đặc điểm:

• Lá trà sau khi diệt men, vò và phơi nắng sẽ được ép bánh hoặc để rời
• Không trải qua quá trình lên men nhân tạo
• Quá trình biến đổi diễn ra chậm, có thể kéo dài hàng chục năm

Hương vị:

• Khi còn trẻ: vị chát nhẹ, hương cỏ non, hậu ngọt dần
• Khi để lâu năm: vị êm, mềm, ngọt sâu, hương gỗ và thảo mộc

Phù hợp với:

• Người uống trà lâu năm
• Người thích cảm giác tỉnh táo
• Người yêu thích sự biến đổi hương vị theo năm tháng

Phổ nhĩ chín (Shou Pu-erh)

Chè phổ nhĩ chín được phát triển sau nhằm rút ngắn thời gian lên men.

Đặc điểm:

• Trà được ủ đống trong môi trường ẩm, nhiệt độ được kiểm soát
• Thời gian lên men nhanh, chỉ vài tháng
• Sau khi hoàn tất sẽ ép bánh hoặc để rời

Hương vị:

• Mùi đất, mùi gỗ, hương trầm
• Vị ngọt dịu, ít chát
• Nước trà sẫm màu, sánh

Phù hợp với:

• Người mới uống chè phổ nhĩ
• Người có dạ dày yếu
• Người thích trà êm, dễ uống, uống buổi tối

Cách phân biệt trà phổ nhĩ sống và chín

Phân biệt bằng màu nước

Màu nước là dấu hiệu dễ nhận biết nhất khi phân biệt trà phổ nhĩ sống và chín. Chè phổ nhĩ sống thường có nước trà màu vàng nhạt, vàng cam hoặc hổ phách, màu sắc sáng và trong, thay đổi theo độ tuổi của trà. Ngược lại, chè phổ nhĩ chín cho nước trà nâu đỏ, nâu sẫm, đôi khi gần như màu cà phê, nhìn đậm và sánh hơn rõ rệt.

Phân biệt bằng mùi hương

Mùi hương phản ánh rõ quá trình lên men của chè phổ nhĩ. Phổ nhĩ sống mang hương cỏ non, hoa dại, lá trà tươi hoặc mùi trái cây khô nhẹ, tạo cảm giác tự nhiên và thanh mát. Trong khi đó, chè phổ nhĩ chín có mùi đất, mùi gỗ, hương trầm hoặc thảo mộc ấm, cho cảm giác sâu và trầm hơn.

Phân biệt bằng vị trà

Khi thưởng thức, vị trà giúp nhận diện hai dòng phổ nhĩ khá rõ ràng. Trà phổ nhĩ sống thường có vị chát nhẹ ở đầu lưỡi, sau đó nhanh chóng chuyển sang hậu ngọt thanh và cảm giác mát. Chè phổ nhĩ chín gần như không chát, vị ngọt dịu, tròn vị và mang lại cảm giác ấm bụng, dễ uống hơn.

Phân biệt bằng tác động lên cơ thể

Tác động của chè phổ nhĩ lên cơ thể cũng là yếu tố quan trọng để phân biệt. Phổ nhĩ sống thường giúp tinh thần tỉnh táo, kích thích nhẹ, phù hợp uống ban ngày. Ngược lại, chè phổ nhĩ chín có tính ôn hòa, hỗ trợ tiêu hóa, tạo cảm giác thư giãn, thích hợp uống vào buổi tối hoặc với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Các dạng phổ biến của trà phổ nhĩ trên thị trường

Phổ nhĩ ép bánh

Chè phổ nhĩ ép bánh là dạng truyền thống và phổ biến nhất, thường có hình bánh tròn, bánh vuông hoặc bánh tổ. Việc ép bánh giúp trà giữ form, thuận tiện cho bảo quản và tiếp tục lên men theo thời gian. Dạng này phù hợp với người sưu tầm, ủ trà lâu năm hoặc những ai yêu thích sự biến đổi hương vị của chè phổ nhĩ qua từng năm.

Phổ nhĩ rời

Chè phổ nhĩ rời không qua công đoạn ép bánh, lá trà được giữ ở dạng tơi tự nhiên. Ưu điểm của loại này là dễ sử dụng, tiện pha và không cần tách trà. Chè phổ nhĩ rời thích hợp để uống hằng ngày, đặc biệt với người mới bắt đầu tìm hiểu và thưởng thức chè phổ nhĩ.

Phổ nhĩ quýt

Chè phổ nhĩ quýt là sự kết hợp giữa chè phổ nhĩ chín và vỏ quýt già, trong đó trà được nhét vào ruột quýt rồi phơi hoặc sấy khô. Dạng trà này có hương quýt thơm tự nhiên, vị ngọt ấm và rất dễ uống. Nhờ đặc tính dịu nhẹ, chè phổ nhĩ quýt được nhiều người lựa chọn để uống buổi tối hoặc dùng làm quà biếu tinh tế.

Thông tin bổ sung về phổ nhĩ quýt

Phổ nhĩ quýt là loại trà trong đó phần chè phổ nhĩ được nhét vào ruột quả quýt già, sau đó phơi hoặc sấy khô tự nhiên.

Đặc điểm nổi bật:

• Hương vỏ quýt thơm tự nhiên
• Vị trà ngọt hậu, ấm, dễ uống
• Ít chát, phù hợp người mới

Công dụng:

• Hỗ trợ tiêu hóa
• Giảm đầy bụng
• Thư giãn tinh thần
• Phù hợp uống buổi tối

So với phổ nhĩ chín thông thường, chè phổ nhĩ quýt có mùi thơm rõ ràng hơn, dễ tiếp cận và thường được lựa chọn làm trà uống hàng ngày hoặc quà biếu.

Xem thêm:

• Hành trình phát triển của trà phổ nhĩ Vân Nam Trung Quốc qua các thời kỳ
• Trà phổ nhĩ trong văn hóa Trung Hoa: Hành trình từ dược trà đến danh trà thế giới

Qua bài viết, hy vọng bạn đã hiểu rõ chè phổ nhĩ gồm những loại nào, cách phân biệt phổ nhĩ sống và chín cũng như những dạng phổ biến trên thị trường hiện nay. Việc nắm vững đặc điểm từng loại sẽ giúp bạn lựa chọn được dòng trà phù hợp với khẩu vị và nhu cầu thưởng thức. Mời bạn ghé và thưởng thức những dòng trà đặc sản được Hồng Trà Như Ý tuyển chọn kỹ lưỡng.